Sigaranın vücudumuza zararları hakkında kapsamlı bir yazı. Sigaranın neden olduğu zararları açıklamak, en az bir kitap oluşturur. Zararları sayılamayacak çoktur. Özetle; sigaranın neden olduğu zarar, alışkanlığın süresine, günlük içilen sigara sayısına, her kişiye ayrı etkinlikte zarar vermesine, içerdiği katran ve nikotin miktarına ve dumanın ulaştığı dokulara bağlıdır. İçilen sigara dumanının içinde onlarca zehirli madde vardır. Bunlar bir keyif uğruna ciğerlere çekilmektedir.
Sigaranın zararları nelerdir?
• Sigarayla doğrudan etkilenen; akciğer, ağız boşluğu, yemek borusu, gırtlak hastalıkları ve kanser riski.
• İdrar kesesi hastalıkları ve kanser riski.
• Kalp ve dolaşım sistemi hastalıkları; Kan damarlarının büzüşmesine ve kan basıncının artmasına neden olan hormonların salgılanmasına neden olan nikotinin kalp ve damar üzerindeki zararlı etkileriyle; damar sertliği, damar tıkanmaları, nefes darlığı, kalp krizleri v.s. Nikotin ayrıca alışkanlık hatta bağımlılık yapmakta, kanın pıhtılaşmasını arttırdığından enfaktüse neden olmaktadır.
• Nikotin vücutta alışkanlık hatta bağımlılık yaparken, kimyasal reaksiyonları canlandırırken, vücut da kendisini korumak için fazladan reseptör üretmeye başlar. Bu sebeple, nikotin alınmadığı zaman, içici kendini kötü hissetmeye başlar.
• Sigara içenlerin kanındaki karbon monoksit düzeyinin, sigara içmeyenlere oranla daha yüksek olduğu saptanmıştır. Karbon monoksit, hemoglobinle kolayca birleşerek oksijen taşıyacak hemoglobin miktarının azalmasına, buna bağlı olarak da, hemoglobinin oksijene eğiliminin artmasına yol açar. Bunun sonucunda, oksijenin dokulara geçişi azalır.
• Vücutta bulunacak çok düşük değerdeki karbon monoksit bile, kroner atardamar hastalığını körükler ve olanlarda, hareket etme ve egzersiz yapma yeteneğini azaltır.
• Kaliforniya Üniversitsi’nden Gaylord Ellison yaptığı araştırmalar neticesi; nikotinin beyne korkunç zararlar verdiğini, beyindeki sinir sistemi ve özellikle REM, uyku ve cinsel uyarı bölgelerine zararlı etki yaptığını, ayrıca kanser ve kalp krizi riskini arttırdığını açıklamıştır.
• Yapılan çeşitli araştırmalarda kansere bağlı ölümlerde; erkeklerin üçte birinde, kadınların yüzde on beşinde ölüm nedeni sigara alışkanlığına bağlanmıştır. Son yıllarda, sosyal değişimler neticesi, kadınların daha rahat sigara içtikleri ve alışkanlıklarına daha tutkulu bağlandıkları gözlendiğinden, kadınlar arasındaki sigaradan ölüm oranının erkekleri geçtiği ifade edilmektedir.
• Sigarayı bırakanlar üzerinde yapılan başka araştırmalarda; akciğer kanseri, kroner atardamar hastalığı, kronik bronşit, anfızem ve sigaraya bağlı hastalıkların daha aza indiği görülmüştür.
• Sigara içenlerin en az %25 inde meydana çıkan kronik bronşitte; akciğer dokusunun gaz alışverişi yapan bölümünde, tekrar düzelmesi mümkün olmayan değişimler meydana gelerek, içeri giren hava, içeride kapalı kalarak, akciğeri şişiriyor. Bir başka ifadeyle anfızem adı verilen bu hastalık, hastayı kalp ve solunum yetmezliğine sokuyor.
• Sigara içenlerde, zaman içinde kemik yapısı zayıflıyor.
• Konsantrasyon süresini kısaltıyor. Sigara içenlerin içmeyenlere oranla üç misli daha fazla konsantrasyon bozukluğuna uğradıkları ve hatta ayni nisbette daha fazla trafik kazası yaptıkları tespit edilmiş.
• Bir başka araştırmada ise; örneğin 20 yıl günde en az 20 sigara içen kişilerde, sigarayı bıraktıktan ancak üç sene geçtikten sonra kanser tehlikesinin azaldığı saptanmıştır.
• En önemlisi de, gene yapılan araştırmalarda, sigara içenlerin, içmeyenlere (pasif içici), en az kendilerinin etkilendiği kadar ayni zararları verdikleri (çocuklar, eş, yakınlar, torunlar, sigara içilen ortamda bulunan içmeyenler v.s.) ve çevrelerinde bulunanları ne hak yere zararlı etkiledikleri saptanmıştır.
• Yapılan araştırmalarda; ilk gençlik yıllarında sigaraya başlayıp, ileride bırakacağını düşünenlerin %75 inin sigarayı bırakamadıklarını ortaya koymuştur.
• Dünyada her geçen gün, sigaranın zararlarına ve uyarılara karşılık 6-7 bin kişinin sigaraya başladığı ve bunların %50 civarının ölünceye kadar sigara içtikleri ifade edilmektedir.
• Türkiye Kalp Derneği’nden yapılan açıklamada, sigaranın kalp hastalığı ve kalpten ölümlerin en önemli risk faktörü olduğu, ayrıca sigara alışkanlığı ve sigaradan ölüm oranının da her sene arttığı belirtiliyor.
• Sigaranın alt yemek borusu kas halkasını gevşettiği, bunun da sigara içenlerde mide yanması meydana getirdiği belirtilmektedir.
• Sigara içenlerde ani kardiyak ölüm riski iki katma çıkmaktadır.
• Sigara, adrenal bezlerden hormon salgılanmasını ve geçici olarak da kan basıncını arttırdığından, sigara içildiği sırada kalbin daha fazla çalıştığı açıklanmaktadır.
• Her sigara az miktarda da olsa devamlı olarak kalbe ve kan damarlarına gereksiz yük bindirdiğinden, uzun zaman sürecinde bu yük kalp ve kan damarlarına risk teşkil edecek yüksek seviyelere ulaşır.
• Bir başka araştırmada, sigara içenlerde, kandaki hemoglobinin %8′ini karbonmonoksit’in tuttuğu, bunun da vücuda aynı nispette az oksijen girmesine sebep olduğu ifade edilmektedir.
• Prof. Dr. Ahmet Rasim Küçükusta’nın 20 Kasım 2000 tarihli Hürriyet Gazetesinde çıkan açıklamasında; sigara ve alkolün, vücudun bağışıklık sistemini bozarak çeşitli enfeksiyon, alerji ve kanser türlerine zemin hazırladığı, sportif egzersizlerin ise, bağışıklık sistemini güçlendirerek kişiyi enfeksiyonlara ve çeşitli hastalıklara karşı daha dirençli olmaya hazırladığı belirtilmektedir.
• Amerikan Ulusal Kanser Kurumu Dergisinde yayımlanan bir araştırmaya göre; özellikle günde 20 ve fazlası sigara içenlerde kolon tümörü vakalarının %21 nispetinde daha fazla risk oluşturduğu, sigaraya erken başlamanın ve içme süresinin bu nispeti daha da arttırdığı açıklanmaktadır.
• 21 Kasım 2000 tarihli Milliyet’te çıkan haberde; Amerikan Ulusal Kanser Enstitüsü’nden Dr. Dan Sullivan’m yaptığı araştırmalar neticesinde, sigara içenlerin akciğer kanserine yakalanma riskinin, içmeyenlere nazaran 10 kat daha fazla olduğu, bırakanlarda ise, bu riskin %90 daha azaldığı belirtilmekte.
• Hacettepe Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı’ndan Prof. Dr. Nazmi Bilir’in gazetelerde yazılan açıklamasına göre; sigaradan kaynaklanan hastalıkların (özellikle akciğer ve ağız kanseri) tedavisi ve erken yaşta ölümler nedeniyle meydana gelen kayıplar bir katrilyon lira. Sigaranın yol açtığı akciğer kanserinin tedavisi için Türkiye’de yapılan harcamalar 120 trilyon civarında.
• Bir sigarada 8 miligram nikotin olup, sigara içen kişi bunun 1 miligramını almakta.
• Dünya Dağlık Örgütü (WHO) verilerine göre; Amerika’da her yıl 25.000, Almanya’da 10.000, İngiltere’de 4.000 kişinin ağız kanserinden birine yakalandığı ve bu kişilerin %50′sinin hastalık nedeniyle öldüğü belirtilmekte.
• Amerikan Bilim ve Sağlık Konseyi’nin “Sigara etiketlerine yazılmayan uyarılar” başlığı altında yayınladığı bildiride; sigaranın ağızda tükürük eksikliği yarattığı, ağız ısısını arttırdığı, C vitamininin kaybına yol açtığı, ağızda kan dolaşımını azalttığı, diş taşı tartar ve leke oluşturduğu, diş etlerinin dişlerden ayrıldığı, diş kaybına yol açtığı belirtiliyor.
• Norveç’te yapılan bir araştırma neticesi basında çıkan haberlere göre; sigaranın erkeklerden çok kadınlara zarar verdiği, sigara bağlantılı solunum hastalıklarının kadınlarda %50 daha fazla görüldüğü belirtilmekte.
• Bir nefeste çekilen dumanın %70-90 miktarını akciğerler tutar.
• Sigara içen insanlar, içmeyenlere oranla 2-3 misli daha fazla inme geçirme riski taşırlar.
• Yine Mayo Clinic’den yapılan açıklamaya göre; başkasının içtiği sigaranın dumanı, kendi içtiğiniz sigaranın içerdiği katran ve nikotinin iki, benzpyrene (kansere neden olan bir ajan) olarak adlandırılan bileşiğin üç, karbonmonoksitin beş ve amonyağın ise yaklaşık elli kat fazlasını içerir. Bu da demektir ki sigara içmeyip içenlerin yanında olan pasif içiciler, esas içenden bu kadar misli daha fazla tehlike altındadır. Bilhassa çocuklarını ve yakınlarını seven sigara içenlerin onlara ne denli hayati zarar verdiklerini bu şekilde öğrenmeleri ve önlem almaları gerekir.
PROF. DR. İBRAHİM SARAÇOĞLU SİGARA BIRAKMA KÜRÜ
SİGARAYI BIRAKMA YÖNTEMLERİ: SİGARA NASIL BIRAKILIR?
